Ząbkowska 14

Najstarsza murowana kamienica na Ząbkowskiej, pamiętająca jeszcze XIX wiek, znajduje się pod numerem 14. Wybudowana na przełomie 1865 i 1866 roku, jest bez wątpienia wizytówką minionej epoki, pytanie tylko jak długo? Obecnie prowadzony jest tam remont, w wyniku którego „staruszka” stała się „wydmuszką”. W naszej ocenie nie ulega wątpliwości, że powinna być chroniona prawem.Na podstawie dostępu do informacji publicznej wiemy, że zostały wydane następujące decyzje:
– nr 267/2015 z dnia 23.09.2015 r. na rozbiórkę pozostałości budynku gospodarczego
– nr 314/2015 z dnia 29.12.2015 na remont, przebudowę budynku frontowego oraz budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, wobec której toczy się postępowanie odwoławcze

Obiekt dodatkowo znajduje się w gminnej ewidencji zabytków, a sam układ urbanistyczny Ząbkowskiej w rejestrze – jest zatem nadzieja, że ta najstarsza kamienica na Ząbkowskiej nie przejdzie do lamusa.

W dniu 16.05.2016 r. złożyliśmy wniosek do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o objęcie „czternastki” ochroną prawną, występując tym samym o uznanie nas za stronę w postępowaniu. Czekamy na odpowiedź.

Więcej:
Ząbkowska 14 – zdjęcia


09.06.2016

W dniu 03.06.2016 r. Barbara Jezierska Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, poinformowała, że na wniosek Stowarzyszenia Kolekcjonerzy Czasu, wszczęte zostało postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynku przy ul Ząbkowskiej 14.

Również w dniu 03.06.2016 pismem od MWKZ, Stowarzyszenie zostało poinformowane o dopuszczeniu organizacji Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu w charakterze strony do postępowania wszczętego z dniem 31 maja 2016 roku w sprawie wpisania do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego przedmiotowego budynku.


30.06.2016

W związku z niepokojąco wyglądającymi pracami prowadzonymi przy Ząbkowskiej 14, w dniu 16 czerwca br. wystąpiliśmy do Stołecznego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w zakresie realizacji prac oraz ich zgodności z uzyskanymi pozwoleniami:

W chwili obecnej zakres prowadzonych robót na podstawie uzyskanych pozwoleń, budzi niepokój ze względu na inwazyjność wykonywanych prac. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że doszło do naruszenia konstrukcji sklepienia przejazdu bramnego, co może stanowić duże zagrożenie zarówno budowlane, jak i dla zabytkowej substancji obiektu. Ze względu na zakres i tempo prowadzonych prac prosimy o przeprowadzenie kontroli w możliwie najbliższym terminie.

W dniu dzisiejszym (30.06.2016) otrzymaliśmy odpowiedź, dotyczącą przeprowadzenia wizji terenowej w przedmiotowym miejscu:

Stołeczny Konserwator Zabytków przeprowadził kilkukrotnie wizję w terenie (ostatnia w dniu 15 czerwca 2016 r.) w celu sprawdzenia zgodności wykonywanych prac z wydanym pozwoleniem. Analiza stanu nieruchomości w trakcie ww. wizji terenowych wykazała, że prace prowadzone są zgodnie z pozwoleniem. W związku z powyższym nie ma podstaw do podjęcia działań interwencyjnych lub kontrolnych.

O ile zakres prowadzonych prac przez inwestora nie dziwi nikogo, to fakt, że zrobienie „wydmuszki” z zabytku (niestety jeszcze nie rejestrowego) zgodnie z prawem, może zastanawiać miłośników historii oraz pamiątek minionych epok.


W dniu 19 lipca br. na Ząbkowskiej 14 odbyła się komisja konserwatorska. W spotkaniu wzięli udział: Anna Straszyńska (Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu), Adam Lisiecki (Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu), Janusz Sujecki (z up. Stowarzyszenia Kolekcjonerzy Czasu) oraz przedstawiciele ze strony Ząbkowska 14 Sp. z o.o. i Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.  Oględziny przeprowadzone zostały zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz budynku, spisany został również protokół.

„ W trakcie oględzin obecne strony miały możliwość wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie. W wyniku oględzin ustalono co następuje:

Budynek parterowy, frontem skierowany do ulicy Ząbkowskiej. Murowany z cegły częściowo podpiwniczony. Budynek objęty ochroną konserwatorską w ramach wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego ul. Ząbkowskiej. W budynku prześwit bramny z zachowanymi wrotami drewnianymi. Od strony ulicy Ząbkowskiej otwory okienne i drzwiowe dawnych lokali usługowych. Obecnie w budynku trwają prace budowlane polegające na wymianie stropów, przewidziane jako żelbetowe, nowej klatki schodowej żelbetowej, pogłębieniu piwnicy, wymianie konstrukcji dachowej i połaci  (odtwarzającej wcześniejszą). Wykonano wieńce obwodowe, zabezpieczono sklepienia przejazdu bramnego, od strony frontowej  budynek zabezpieczony dla przechodniów. Inwestor posiada stosowne pozwolenia na przeprowadzanie prac. Wykonano dokumentację fotograficzną.

Anna Straszyńska: podtrzymujemy stanowisko wyrażone w piśmie dotyczącym wpisu przedmiotowego budynku do rejestru zabytków.”

Zwołana komisja miała za zadanie ocenę zasadności objęcia obiektu ochroną. O ile stanowisko jednego z przedstawicieli WUOZ wzbudziło kontrowersje wśród społeczników (pan podważał zasadność rozpatrywania wpisu obiektowego, skoro układ Ząbkowskiej został już objęty ochroną prawną, zabytku w tym miejscu nie widział) to przedstawiciele spółki, wykazali chęć dialogu i udostępniali do wglądu dokumentację. Należy przy tym zaznaczyć, że działania Stowarzyszenia nie są skierowane przeciwko deweloperom czy inwestorom, a tylko i wyłącznie w kierunku ochrony dziedzictwa.

Wnioski… Z budynku pozostały mury obwodowe, przejazd bramny i wrota. Konstrukcja ścian jest w stanie dobrym, dodatkowo zabezpieczona i wzmacniana przez inwestora. Przejazd bramny, w stanie słabym, obecnie jest zabezpieczony, jeżeli uda się go wyremontować – zostanie, jeżeli nie, zostanie odtworzony. Wrota w stanie zadowalającym, wymagają konserwacji i w naszym rozumieniu, powinny zostać wyeksponowane w widocznym miejscu, jeżeli ich stan nie pozwoli na pełnienie dotychczasowej funkcji – są oryginalne! Spacer po „zapleczu budowy” pozwolił również na ocenę starej, zdemontowanej więźby dachowej, która w dużej mierze zdecydowanie pamięta czas budowy obiektu, część bowiem wymieniana była w latach 20-tych XX wieku. W jednej ze starych drewnianych bel znajduje się prawdopodobnie odłam pocisku artyleryjskiego (taka teza została wysunięta przez p. Janusza Sujeckiego), co również może znaleźć potwierdzenie w ostrzelanej ścianie kamienicy z numerem 12.  Cegły zarówno zmagazynowane na wolnym powietrzu, jak i te które nadal tworzą mury „czternastki” nie posiadają sygnatur, nieliczne mają odcisk „104”.

Elewacja frontowa ma zostać całkowicie odtworzona. Znajdą się tam witryny dawnych lokali usługowych, gzyms, którego na jednym ze skrzydeł w chwili obecnej już nie ma i okienka u szczytu fasady, również.

Czekamy zatem na opinię Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Więcej o interwencji: Ząbkowska 14

Zdjęcia przed remontem: Szaleniec nie dał rady


05.10.2016

Wysłaliśmy zapytanie ws. aktualnego stanu postępowania dot. wpisu do rejestru zabytków nieruchomych naszej „staruszki”.


08.11.2016

W dniu 07.11.2016 roku, w kancelarii Wojewódzkiego Mazowieckiego Konserwatora Zabytków złożyliśmy zapytanie dotyczące etapu postępowania ws. objęcia ochroną prawną kamieniczki przy Ząbkowskiej 14.

19 lipca br. miała miejsce komisja konserwatorska, która za zadanie miała dokonać oceny stanu faktycznego oraz wartości zabytkowej. Od tamtej chwili nie posiadamy informacji o dalszym procedowaniu sprawy, mimo że zostaliśmy uznani za stronę w postępowaniu, a w dniu 5 października br. wysłane zostało za pośrednictwem poczty elektronicznej zapytanie w tej sprawie.


Inwestycja na Ząbkowskiej 14 trwa w najlepsze, widać kolejne etapy prac też zaczynają być już realizowane. Niestety Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, nadal nie udzielił odpowiedzi na pytanie co dalej z Ząbkowską, mimo że postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało 03.06.2016 r.

Należy przypomnieć, że jest to najstarsza murowana kamienica na Ząbkowskiej, pamiętająca jeszcze XIX wiek. Wybudowana na przełomie 1865 i 1866 roku, jest bez wątpienia wizytówką minionej epoki.

W związku z brakiem odpowiedzi na zapytanie o przebieg sprawy, złożone drogą elektroniczną w dniu 05.10.2016 r., a następnie w wersji papierowej bezpośrednio w urzędzie w dniu 07.11.2016 r., zmuszeni zostaliśmy do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w dniu 27.12.2016 r. Kopia wezwania została również złożona „do wiadomości” p. Magdaleny Gawin Generalnego Konserwatora Zabytków.

Czekamy na zajęcie stanowiska w tej sprawie przez MWKZ p. Barbarę Jezierską.


W dniu 27.01.2017 roku otrzymaliśmy decyzję MWKZ orzekającą o niewpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych Ząbkowskiej 14, w związku uzasadnieniem które nie posiada umocowania ani w przepisach prawa ani w rzeczywistości, złożyliśmy odwołanie od tej decyzji do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Decyzja wydana przez p. Barbarę Jezierską Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, podważa idee chronienia tego co historyczną tkanką miasta i konkretnych obszarów jest związane najsilniej – bo tworzy tą tkankę swoim bytem.

 

Korzystając z prawa przysługującego stronie postępowania na podstawie art. 147 KPA, Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu składa odwołanie od decyzji nr 64/2017 Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków otrzymanej przez Stowarzyszenie w dniu 27.01.2017 r. i orzekającej o cyt:

niewpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego parterowego budynku mieszkalnego wzniesionego ok. 1968 roku, położonego w Warszawie przy ul. Ząbkowskiej 14 (dz. 5/2 obr. 4-15-07, Praga Północ, powiat m. Warszawa).

 


Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu w dniu 16.05.2016 roku złożyło wniosek do MWKZ o objęcie ochroną prawną poprzez wpis do rejestru zabytków nieruchomych, budynku usytuowanego przy ul. Ząbkowskiej 14 w Warszawie, który w ocenie Stowarzyszenia spełnia ustawową definicję zabytku. Postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało 03.06.2016 r. w którym Stowarzyszenie uznane zostało za stronę. W dniu 19 lipca 2016 r. na przedmiotowym terenie odbyła się komisja konserwatorska z udziałem stron. Od chwili zakończenia czynności komisji na miejscu, ze strony MWKZ nic więcej się nie wydarzyło. Pomimo wysyłania próśb o udzielenie informacji o etapie postępowania w przedmiotowej sprawie, p. Barbara Jezierska Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, nie udzieliła żadnej odpowiedzi, aż do momentu złożenia przez Stowarzyszenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, którego skutkiem było wydanie decyzji odmownej o wpisie do rejestru zabytków nieruchomym przedmiotowego obiektu wydanej w dniu 19 stycznia 2017 roku, tj. ponad 7 miesięcy po wszczęciu postępowania.


Z punktu widzenia obiektu na terenie którego prowadzona jest inwestycja, wspomniane 7 miesięcy indolencji ze strony Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, stanowi zagrożenie dla dziedzictwa narodowego, na straży którego Urząd ten powinien stać.


W uzasadnieniu do przywołanej decyzji, stwierdzono że zniszczenie domu przy ul. Ząbkowskiej 14 przekroczyło 75 % wartości technicznej co wg. MWKZ stanowi podstawę do odmowy wpisu, pomimo że zachowane zostały mury obwodowe, przejazd bramny, oraz istniejące do dnia dzisiejszego na miejscu, oryginalne drewniane wrota z epoki. W związku z powyższym, należy również zadać pytanie przez kogo oraz na czyje zlecenie wykonywana była ekspertyza wskazująca tak wysoki procent zniszczenia obiektu, jak również czy zadanie to nie zostało zrealizowane po stronie prywatnego inwestora oraz udostępnione MWKZ do dalszych opracowań.


Jeżeli taka sytuacja miała miejsce, oznacza to niski poziom wiarygodności wykonanej ekspertyzy ze względu na interes inwestora.

Biorąc pod uwagę specyfikę obiektu należy wspomnieć, że wiele niemal sąsiadujących z przedmiotową kamienicą obiektów, równie zniszczonych, odbudowywanych i remontowanych, zachowujących „jedynie” lub „aż” mury obwodowe, stanowią zabytek rejestrowy i to w dodatku użytkowy, czego przykładem może być Muzeum Warszawskiej Pragi, którego siedziba przy Targowej 50/52 w Warszawie, w ślad interpretacji poczynionej przez MKWZ winna zostać wykreślona z rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego po przeprowadzeniu niezwykle inwazyjnych prac remontowych.

Dodatkowo w przepisach prawa nie znajdujemy potwierdzenia by wpis obszarowy jakim została objęta zabudowa ul. Ząbkowskiej, wykluczał wpis indywidualny, tym bardziej że np. w roku 2010 wpisem indywidualnym objęta została kamienica przy ul. Ząbkowskiej 13.


Z wniosku Stowarzyszenia:

Zgodnie z punktem 1 art. 3 Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich część lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną lub naukową. Przedmiotowy budynek w publikacji Jarosława Zielińskiego pt. Koneser, Ząbkowska i okolice, opisany został następująco: .Pierwszy z prawdziwego zdarzenia dom murowany wybudowano dopiero wiatach 1865-1866 dla Elżbiety Podbielskiej (obecny nr 14). Parterowy budynek z przejazdem bramnym pośrodku oraz podobny dom pod numerem 8, ukończony w 1868r., powstały w efekcie wprowadzenia w 1860r. przez władze budowlane ponownego zakazu wznoszenia na Pradze budynków drewnianych. Zapewne jednak jeszcze przez długie dziesięciolecia drewniaki dominowałyby w krajobrazie ulicy, gdyby nie zrządzenie losu…” Wspomnianym zrządzeniem losu był wybuch pożaru 18 czerwca 1868 roku w oficynie przy Targowej 62. Szaleniec zaprószył ogień, trawiący niemal doszczętnie Ząbkowską, która w tamtym okresie zabudowana była drewnianymi budynkami. Ogień pochłonął 29 domostw po obu stronach arterii w zaledwie 4 godziny, a straty oszacowane zostały na 180 000 rubli. Pożar przetrwała tylko przedmiotowa kamienica i nieistniejący już dziś dwór na rogu ul. Targowej. Odbudowa zabudowań ulicy Ząbkowskiej, rozpoczęła się dwa lata później. 


Powtarzając zatem uzasadnienie wniosku  Stowarzyszenia o ochronę prawną obiektu, uważamy że decyzja wydana przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków p. Barbarę Jezierską ws. wpisu do rejestru zabytków kamienicy przy Ząbkowskiej 14, jest wynikiem błędnie przeprowadzonej analizy i wymaga ponownego szerszego rozpatrzenia z uwzględnieniem przytoczonej argumentacji oraz obowiązującej definicji zabytku, w szczególności iż w samej sentencji orzeczenia znajduje się błąd dotyczący datowania obiektu.

Poniżej decyzja MWKZ wydana w przedmiotowej sprawie.


29.06.2017 r.

W dniu 27.01.2017 roku otrzymaliśmy decyzję MWKZ orzekającą o niewpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych Ząbkowskiej 14, w związku uzasadnieniem które nie posiada umocowania ani w przepisach prawa ani w rzeczywistości, złożyliśmy odwołanie od tej decyzji do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.  Odpowiedź z Ministerstwa w przedmiotowej sprawie otrzymaliśmy w tym tygodniu…

Odwołanie od decyzji MWKZ złożone zostało w wymaganym terminie 14 dni od daty jej otrzymania. My natomiast na rozpatrzenie sprawy przez ministerstwo, musieliśmy czekać cztery miesiące. Decyzja jednak nie okazała się dla nas zbawienna:

Po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Kolekcjonerzy Czasu z 8 lutego (data wpływu 16.02.2017 r.) od decyzji nr 64/2017 Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 19.01.2017 r. znak WD.5130.1.26.2016 orzekającej o niewpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego parterowego budynku mieszkalnego wzniesionego ok. 1968 roku, położonego w Warszawie przy ul. Ząbkowskiej 14 (dz. 5/2 obr. 4-15-07, Praga Północ, powiat m. Warszawa)(…), orzekam: 


– uchylić zaskarżoną decyzję w całości;

– orzec o niewpisaniu do rejestru zabytków województwa mazowieckiego parterowego budynku mieszkalnego, wzniesionego ok. 1868 r. położonego w Warszawie przy ul. Ząbkowskiej 14.


(…)Organ odwoławczy rozpatrując ww. odwołanie stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji nr 64/2017 Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 19.01.2017 r. z uwagi na niespójność treści jej orzeczenia z przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte i prowadzone w odniesieniu do obiektu historycznego pochodzącego z lat 60 XIX w., natomiast osnowa zaskarżonej decyzji z 19.01.2017 r. dotyczy budynku wzniesionego w 1968 r. W związku z powyższym wobec jednocześnie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy zastosował instytucję reformacji i orzekł co do istoty sprawy we własnym zakresie, na podstawie  art. 138 ust. 1 pkt 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego(…) Reasumując w ocenie organu odwoławczego pomimo konieczności uchylenia w całości decyzji nr 64/2017 Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 19.01.2017 r. okoliczności wykazane przez organ pierwszej instancji w toku postępowania wyjaśniającego dowodzą zasadności decyzji o niewpisania do rejestru zabytków parterowego budynku przy ul. Ząbkowskiej 14 w Warszawie jako dzieła architektury i budownictwa.

Ministerstwo rozpisało się na 5 stron, z treści podjętej decyzji wynika, że opierało się na materiałach zgromadzonych przez MWKZ  w toku postępowania, bez uwzględnienia naszym zdaniem kluczowych argumentów, jakimi my się podpieraliśmy:

(…)W uzasadnieniu do przywołanej decyzji, stwierdzono że zniszczenie domu przy ul. Ząbkowskiej 14 przekroczyło 75 % wartości technicznej co wg. MWKZ stanowi podstawę do odmowy wpisu, pomimo że zachowane zostały mury obwodowe, przejazd bramny, oraz istniejące do dnia dzisiejszego na miejscu, oryginalne drewniane wrota z epoki. W związku z powyższym, należy również zadać pytanie przez kogo oraz na czyje zlecenie wykonywana była ekspertyza wskazująca tak wysoki procent zniszczenia obiektu, jak również czy zadanie to nie zostało zrealizowane po stronie prywatnego inwestora oraz udostępnione MWKZ do dalszych opracowań.


Jeżeli taka sytuacja miała miejsce, oznacza to niski poziom wiarygodności wykonanej ekspertyzy ze względu na interes inwestora.

Biorąc pod uwagę specyfikę obiektu należy wspomnieć, że wiele niemal sąsiadujących z przedmiotową kamienicą obiektów, równie zniszczonych, odbudowywanych i remontowanych, zachowujących „jedynie” lub „aż” mury obwodowe, stanowią zabytek rejestrowy i to w dodatku użytkowy, czego przykładem może być Muzeum Warszawskiej Pragi, którego siedziba przy Targowej 50/52 w Warszawie, w ślad interpretacji poczynionej przez MKWZ winna zostać wykreślona z rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego po przeprowadzeniu niezwykle inwazyjnych prac remontowych.

Dodatkowo w przepisach prawa nie znajdujemy potwierdzenia by wpis obszarowy jakim została objęta zabudowa ul. Ząbkowskiej, wykluczał wpis indywidualny, tym bardziej że np. w roku 2010 wpisem indywidualnym objęta została kamienica przy ul. Ząbkowskiej 13. (…)

Niestety tym razem nie udało nam się wywalczyć indywidualnej ochrony prawnej, mimo że wierzyliśmy w zasadność naszego postępowania, kamienica jest chroniona jedynie na podstawie wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego i zespołu budowlanego ulicy Ząbkowskiej (na odcinku od ul. Targowej do ul. Brzeskiej). Planowana natomiast inwestycyjna trwa w najlepsze i rośnie w siłę.
Całość decyzji Ministerstwa dostępna poniżej.