Dawny areszt przy Strzeleckiej 10a wpisany do rejestru zabytków

Jak informuje Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków:
MWKZ podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków części piwnic, pełniących funkcję więzienia NKWD w 1945 r., znajdujących się w budynku mieszkalnym, położonym w Warszawie przy ul. Strzeleckiej 10a wraz z zachowanymi na ścianach i drzwiach inskrypcjami martyrologicznymi oraz drzwiami do dawnych cel, z uwagi na zachowane wartości naukowe i historyczne.

W dniu 28 marca br. Stowarzyszenie złożyło wniosek do MWKZ o ochronę prawną tego miejsca o czym szerzej można przeczytać TU.

Szczęśliwym trafem okazało się, że w dniu złożenia przez Stowarzyszenie wniosku o ochronę pamiątkowych piwnic, MWKZ wszczął postępowanie w tym zakresie:

„Postępowanie zostało wszczęte z urzędu 28 marca 2018 r. po piśmie dyrektora Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Warszawie IPN z 23 lutego 2018 r., informującym o odkryciach inskrypcji martyrologicznych w piwnicach budynku przy ul. Strzeleckiej 10a.”
-mwkz.pl

Wpis do rejestru obejmuje część piwnic kamienicy przy ul. Strzeleckiej 10a, w których odnaleziono ślady wykorzystywania pomieszczeń na cele aresztanckie, łącznie 9 pomieszczeń razem z korytarzem:

„Najcenniejsze z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej są zachowane in situ na ścianach jednego z pomieszczeń i drzwiach, inskrypcje upamiętniające ofiary NKWD oraz drzwi z otworami na judasze (7 sztuk). Na historyczne ślady składają się napisy ryte w cegle i wykonane ołówkiem kopiowym na desce poprzecznej jednych z drzwi. Obejmują one: imiona i nazwiska, czasem z dodanym stopniem wojskowym (m.in.: „Witold Borowski S.N. por.”, „Sianoszek Bronisław por.”, „Castellaz Z.[dzisław] Kpt.”, „M. Winniczuk sierż.”), pseudonimy (m.in.: „BRZOZA”, „KORD”), inicjały, daty, wizerunki krzyża (m.in. przy nazwisku „PORADZKI CZESŁAW”). Pojawiają się także napisy: „Jezu wróć (głęboko ryte) WOLNOŚĆ (płytko ryte)”, „NKWD”, „[KRÓLOWO]O POLSKI […] NAS”. Na drzwiach znajdują się także napisy w języku rosyjskim (np.: nazwiska w języku polski i rosyjskim – Raczkiewicz Aleksy i Wiktor) oraz dodatkowe informacje (m.in.: „Milanówek pod Warszawą”, „Radlicki mec [mecnanas?]”).”
-mwkz.pl

Nie często zdarza się by decyzje o ochronie prawnej obiektów poprzez wpis do rejestru zabytków nieruchomych były tak szybkie, być może wpływ na to miał szczęśliwy zbieg okoliczności jaki miał miejsce w kwestiach formalnych podjętych przez IPN i nasze Stowarzyszenie. Ważne jest, że decyzja jest dla nas pozytywna i w dalszym ciągu z czystym sumieniem, że zrobione zostało wszystko co powinniśmy, Anna Straszyńska z naszego Stowarzyszenia będzie mogła pokazywać to miejsce i inskrypcje w nim znalezione, by poszerzać świadomość historyczną i wiedzę o trudnym okresie komunizmu wśród spacerowiczów i osób zainteresowanym tematem.

Tekst: Włodzimierz Datkowski

Zdjęcia: Anna Straszyńska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *