Pozostałości dawnego Dworca Terespolskiego zabytkiem rejestrowym!

 

Budynek zajmowany przez skup złomu i makulatury przy ul. Kijowskiej 14 A (wcześniej ul. Wołowa 44) stanowił pierwotnie końcowy fragment budynku dawnego Dworca Terespolskiego. Dworzec stanowił jeden z najważniejszych obiektów kolei żelaznej Warszawsko-Terespolskiej, a jego historia sięga lat 60tych XIX w. – aż dziw bierze, że do niedawana obiekt nie był objęty ochroną prawną poprzez wpis do rejestru zabytków nieruchomych, wnioskowało o to Towarzystwo Przyjaciół Pragi i Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu. 

W 2019 roku Towarzystwo Przyjaciół Pragi (31 lipca 2019 roku) i Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu (1 sierpnia 2019 roku) złożyli wnioski do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków objęcie ochroną prawną poprzez wpis do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego pozostałości dawnego Dworca Terespolskiego zlokalizowane na warszawskiej Pradze Północ. Budynek do dziś jest własnością kolei. Obecnie funkcjonuje tam skup makulatury i złomu, a sam obiekt z roku na rok popada w większą ruinę.

Historia budynku sięga lat 60. XIX w. Po otrzymaniu koncesji rządowej Leopold Kronenberg powołał Towarzystwo Drogi Żelaznej Warszawsko-Terespolskiej (1864), która łączyła w pierwszym etapie warszawską Pragę z Siedlcami, a następnie z Terespolem i Brześciem, skąd możliwa była dalsza komunikacja w kierunku Moskwy. Wszystkie dworce na pierwszym odcinku trasy zostały wzniesione w latach 1866-1867, wg projektów Alfonsa Kropiwnickiego. Dworzec Terespolski (zwany także Brzeskim) stanowił najważniejszą i najbardziej reprezentacyjną realizację całej linii kolejowej. Kamień węgielny pod budowę dworca został uroczyście wmurowany 18 maja 1866 r., a trasę oddano do użytku w październiku 1866 r. W tym czasie oprócz budynku dworca wzniesiono również szereg budynków technicznych i gospodarczych, zakładów naprawczych taboru kolejowego, magazynów i budynków mieszkalnych dla pracowników kolei.
mwkz.pl

Zdjęcia ze strony Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków

W dniu 19 lutego 2020 decyzją nr 17/2020 Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, w odpowiedzi na złożone wnioski i po przeprowadzeniu oględzin terenowych, wpisał do rejestru zabytków przedmiotowy obiekt. Budynek nadal posiada olbrzymią wartość historyczną jako pozostałość jednego z najważniejszych dworców kolejowych Warszawy XIX wieku, jest przy tym bezdyskusyjnym świadectwem rozwoju Drogi Żelaznej Kolei Warszawsko-Terespolskiej oraz organizacji przestrzennej miasta i rozkwitu kolejnictwa na terenie Królestwa Polskiego. Należy podkreślić, że jest to  jeden z nielicznych reliktów zabudowy kolejowej o dziewiętnastowiecznej proweniencji na terenie prawobrzeżnej dzielnicy Warszawy.

Mamy głęboką nadzieję, że dzięki podjętej przez p. Lewickiego Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzji Polskie Koleje Państwowe również dostrzegą wartość historyczną tego obiektu i jego niesamowity potencjał, co przełoży się na rzeczywistą opiekę nad obiektem, jego remont i zmianę dotychczasowej funkcji.

Wszystkim chwalipiętom i ojcom sukcesu ogrzewającym się w blasku podjętej przez MWKZ decyzji o wpisie do rejestru rzeczonej perełki, polecamy lekturę samej decyzji i skupienie uwagi na podkreśleniach w tekście, to wiele wyjaśni, kto zakasał rękawy i działał nie tylko na Facebooku. 


Zdjęcie w nagłówku: R. Marcinkowski, Ilustrowany Atlas Dawnej Warszawy

Tekst: Anna Straszyńska

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *