Drewniany ostaniec przy ul. Biruty 18 w Warszawie – wniosek o ochronę prawną.

W dniu 23.11.2020 r. Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu przesłało do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o ochronę prawną poprzez wpis do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego drewnianego domu mieszkalnego przy ul. Biruty 18 w Warszawie.

Drewniana piętrowa kamienica czynszowa znajdująca się w bezpośrednim sąsiedztwie Cmentarza Żydowskiego, posiada dwa dekorowane ganki wejściowe od trony podwórka i jest przedstawicielem typowego budownictwa na Bródnie z przełomu XIX/XX w. (na przedpolu rosyjskich fortów obowiązywał zakaz wznoszenia domów murowanych) i jednym z niewielu zachowanych do dzisiaj. Pomimo licznych ingerencji i braku bieżących remontów, w budynku zachowała się oryginalna stolarka na lewej klatce schodowej (prawa niedostępna ze względu na domofon). Stolarka okienna wymieniona.

Budowę „Domu Paprockiego” (nazwą pochodzi od fundatora inwestycji) rozpoczęto w 1901 r. przerwano jednak budowę w wyniku braku funduszy i dopiero w 1908 r. ukończono ją. Z dostępnych źródeł wynika, że w czasie II wojny mieścił się tu szpital polowy. Po wojnie obiekt przejęło miasto, natomiast jak podaje portal fotografia warszawy.com: Mieszkał tu między innymi rewolucjonista czasów carskich – Klemens Markowski, artysta grafik – Jerzy Miller, baletmistrz z warszawskiej opery – Jan Jakubowski, pilot września ’39 – Stanisław Wapowski oraz przyszły zdobywca Monte Cassino – Czesław Osiński.

Budynek znajduje się w gminnej ewidencji zabytków, jednak w ocenie Stowarzyszenia po przeprowadzeniu oględzin obiektu nie jest to wystarczające ponieważ nie stanowi ochrony prawnej dla zabytkowej substancji drewnianej kamienicy, nad którą od lat wisi widmo rozbiórki. Objęcie ochroną prawną obiektu jak również założenie dla niego Karty Zabytku jest kluczowe dla zachowania i propagowania wiedzy historycznej o tej części Warszawy.

Zgodnie z  Ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami:

Art. 3. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) zabytek – nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową;

przedmiotowy obiekt stanowi świadectwo minionej epoki oraz zdarzenia, mającego istotny wpływ na historię Warszawy. W związku z powyższym, wnoszę jak w sentencji.

Tym samym Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu wnosi o uznanie organizacji za stronę w postępowaniu.


Tekst: Anna Datkowska
Zdjęcie: Zdjęcie ze zbiorów Jarosława Zielińskiego Targówek, Biruty 18 w Warszawie (zapewne 1967 r. Fot. L. Sempoliński, zbiory IS-PAN)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *