Obóz pracy w Rusku koło Jaroszowa

Rusko to miejscowość położona w województwie dolnośląskim, w gminie Strzegom, to właśnie tu znajdował się Ośrodek Pracy Więźniów OPW Jaroszów-Rusko, który był jednym z pięciu obozów stalinowskich na Dolnym Śląsku. Różne źródła podają odmienne daty funkcjonowania obozu, począwszy od okresu 1948 -1958 do okresu 1950 -1965. W ramach odbywania kary więźniowie zmuszani byli do pracy w kopalni gliny oraz wykonywania prac porządkowych na terenie obozu.

Wg. stanu na styczeń 1952 roku, w obozie przebywało 965 więźniów, z czego aż 473 skazanych zostało za „zbrodnie stanu i przynależność do nielegalnych organizacji”, a 95 osadzonych zostało za „wrogą propagandę”. 

Baraki ustawione szeregowo wyposażone były w prycze oraz drewniane szafki pomiędzy nimi. Dzienna dieta obejmowała 600 gram chleba razowego, dwie miski kawy zbożowej bez cukru, obiad podawany był w kopalni.

(…)Proszę Pani, tu nigdy nikt nie zginął. Ojciec mi mówił, że na jego służbie jeden się powiesił bo do siebie na wiochę nie chciał wracać, jakieś zatargi widocznie tam miał (…)

Dziś niewiele pozostało z dawnego obozu, pozostały jednak szeregowce po przeciwnej stronie ulicy, które do dziś zamieszkują rodziny dawnych funkcjonariuszy.

Profesor Krzysztof Szwagrzyk jest autorem książki o obozie: „Jaroszów. Ośrodek Pracy Więźniów (1950-1965).

Tekst i zdjęcia: Anna Straszyńska